Белорусская поэзия об осени отражает глубокую связь народа с родной природой и её неповторимыми красками. Осенние мотивы в белорусской лирике пронизаны меланхолией золотых листопадов, тихой грустью угасающей природы и философским осмыслением смены времён года. Поэты воспевают багряные леса Беловежской пущи, туманные утра над Неманом и Днепром, журавлиные клинья в небесах. Эти стихи передают особый колорит белорусской земли, где осень приходит мягко и задумчиво, окрашивая поля и перелески в янтарные и медные тона. В каждой строке звучит любовь к отчему краю и его неброской, но пленительной красоте.
Залатая восень
Над Нёманам туман ложыцца, Ліст кленавы падае ў траву. Восень залатая журыцца, Забірае летнюю жыву. Жураўліны курлыкаюць песні, Збіраючыся ў далёкі шлях. Край мой родны, ты такі прылесны Ў пазалоце, у святле святых.
Восеньскі дождж
Дождж асенні моўчкі плача, Па даху стукае ўначы. Небам хмары цёмныя гуляча, Гасяць зорак светлыя лучы. Ў полі збожжа ўжо сабралі, Пусты шлях вядзе да хат. Птушкі ў вырай адлятаюць далі, Толькі ветрык сумны невідаць. Але ў сэрцы светлая надзея, Што вясна вернецца зноў. Пройдзе зіма, і зямля сагрэе, Распусціцца кветак жывы кроў.
Беларускі лісцепад
Лісцепад, лісцепад — залаты карагод, Па алеях старых водсвет чароўны ход. Дубы й бярозы ў шаце пазалоты, Восень прыгожая да зімовай працы. Падае ліст цішком, як успамін даўні, Шэпча казкі пра край роднай старыны. Пад нагамі шурхае, быццам песня, Восень, восень наша — ты заўсёды прылесна.
Край роднай восені
У полі каласы пахілены ўсе, Дажджы асеннія прыйшлі ў наш край. Туманам белым ранак узышоў усё, І ветрык халадны гуляе, не чакай. Бярозы белыя ў жоўтай убраны, Ляціць лісток за лісткам ціха ўніз. Зямля роднага краю, ты для мяне святая, З табой я звязаны, як песня з вышыні. Гукаюць жураўлі над Прыпяццю-ракой, Прашчальны клін у небе адплывае. Восень, восень белорусская мая, Душа тваёй прыгожасці не забывае.
Асенні вецер
Вецер восені гуляе па палях, Несе лісток жоўты над хатамі. Бацькоўскі край у залатых мастках, І ў небе сінім журавы радамі. У садзе яблыкі паспелі ўсе, Але зірнуў холад у вочы. Дзе ты, лета, светлае маё? Цяпер восень стаіць на парозе.
Восеньскія фарбы
Малюе восень залатымі фарбамі, Пазалоціла лес, палі, луга. Загарнула зямлю цёплымі шатамі, Падрыхтавала прыроду да сна рання. Чырвоныя калінавыя ягады, Як коралі на галінках вісяць. Пабыліся травы зялёнай рады, Жоўтай фарбай дрэвы ўжо блішчаць. Неба сінім далёкім цягнецца, Хмары белыя плываюць ціха. Восень белорусская не спяшаецца, Набірае сілу свайго веку тыха.
Восеньскі ранак
Ранак восені такі ціхі, Туман спусціўся на палі. Спяць пад інеем лістачкі, Што ўчора ветрам улетзелі ўдалі. Сонца паволі ўзыходзіць, Залатыя промні на траве. Прырода ад сну адыходзіць, Восень кіруе ў сваёй красе.
Асеннія дарогі
Дарога ў восень пакрыта лістамі, Пад нагамі шуміць залаты дыван. Іду па роднаму краі з думкамі, Пра тое, як быў тут юны хлапчук. Вёска родная ў далечыні, Дымок з камінаў угару. Бацькоўскі дом стаіць у прыцішыні, Чакае ў госці сваю дзетвару. Восень, восень белорусская родная, Нясеш у сэрцы светлую жураву. Зямля маёй Радзімы дарагая, Заўсёды буду помніць я тваю красу.
Залаты край
Залаты край мой — Беларусь, Восень прыйшла з багатай ласкай. Дубровы, борры, поле, глушь — Усё сіяе залатою фарбаю-казкай. Над возерам туман плыве, Качкі пасяліліся на водах. Жыццё спакойнае тячэ, У гэтых цудоўных прыродных годах.
Восень-чараўніца
Восень-чараўніца прыйшла, Залацістай фарбаю землю пакрыла. Сонца ціплае яшчэ свяціла, Але холад паволі ўжо ўваходзіць у сіла. Дрэвы ў багрыні і пазалоце, Быццам невесты ў святочным убранні. Журавы развітальным польце Курлыкаюць песню да спаткання. Край мой любы, ты прыгожы, У восень асабліва расквітаеш. Душа белоруса не трывожа — Красу роднай зямлі заўсёды ўслаўляе.
Белорусская осень — это особое настроение, время ярких красок, тишины и размышлений. В белорусской поэзии осень часто становится символом ухода, прощания, но также и надежды на новое начало. Коллекция стихотворений, представленная ниже, отражает многообразие чувств и образов, связанных с этим временем года: от грусти до восхищения природой, от размышлений о жизни до воспоминаний о прошлом.
Восень ціха прыварожвае…
Восень ціха прыварожвае
Залатою шчымлівай парой.
Лісцяў-кветак мігценне прыгожае
Ён сваё яшчэ возьме напоўніцу,
Скіне з дрэваў убранне на дол.
А пакуль сэрца радасцю поўніцца —
Фарбаў-водбліскаў цэлы прыпол.
Восень
Паннай быць залатою,
Той калінкаю кволай,
Сумнай і закаханай,
У каралі прыбранай.
І той песняй журботнай,
У вырай панесенай.
Развіталася з просінню
Ды скрыпучымі кроснамі.
Да наступнага году!
Да багатага ўроду!
Да ўбораў мядзяных!
Да вяселляў жаданых!
Лісце
Восень прайшла пералескамі,
Па няголеным ржышчы ніў,
Чырвонымі арабескамі
Лісце лес ураніў.
Глянь на зямлю залатую,
Пяшчотную, сумную, чыстую,
Нехта па ёй вандруе,
Ў паветра ўзнімаючы лісце
Струменьчыкам тонкім лісце.
Медзь на азёрах сплывае,
Сум у небе імглістым...
Як песня, з галін злятае
Лісце, лісце,
Залацістае лісце,
Сто лісцяў,
Дзесяць лісцяў,
Ліст.
Залатая восень
Залатая восень ходзіць па гаях,
Золатам прыбрала кроны на дубах.
Пажаўцела лісце трапяткіх асін,
Чырванню палаюць гронкі арабін.
Полымем барвовым разгарэўся клён,
За раку на сосны паглядае ён.
Вельмі ён зайздросціць, бо зялёны ўбор
Нават і зімою не мяняе бор.
Лістапад
З буйных ліп і бяроз
Між павалаў і лоз
Ўвысь галінкі глядзяць
А як прыйдзе вясна —
І галінкі ізноў
Восень, восень залатая
Восень, восень залатая
Сее радасць на зямлі,
Хмарка ў сінім небе тае,
Мкнуць у вырай жураўлі.
Ніткай срэбнай павуцінне
Ў косах сонейка блішчыць.
Што за цуднае зіхценне!
Што за ціш вакол стаіць!
Я іду лясною сцежкай,
Як па мяккім дыване.
Восень з ветлівай усмешкай
На спатканне выйшла мне.
Ярка, хораша прыбрала
Ўсюды дрэвы і кусты
I зямлю памалявала
Ў колер жоўта-залаты.
Лісцё ападае
Лісцё ападае.
Лес
падаецца ў вырай.
Прыйшла –
туман на мураву –
звінець,
ах, восень,
ганарыцца…
Сланечнік згубіць галаву,
празрыста ясень загарыцца.
Восень
Восень шыла сабе паліто
Са страката-дзівоснага лісця.
Паўплятала зары залатой
Ніткі-промні.
З туманаў імглістых
Атрымаўся прыгожы каўнер,
А з дажджоў яна пояс саткала…
Не заўважыла толькі:
Цяпер
Ўжо зімы дэфіле напаткала…
Лісце
Восень прайшла пералескамі,
Па няголеным ржышчы ніў,
Лісце лес ураніў.
Глянь на зямлю залатую,
Пяшчотную, сумную, чыстую,
Нехта па ёй вандруе,
Ў паветра ўзнімаючы лісце.
Струменьчыкам тонкім лісце.
Медзь на азёрах сплывае,
Сум у небе імглістым.
Як песня, з галін злятае
Восень
Пуста ў лузе. Толькі стогі
Ды шпакі каля дарогі
Цэлы дзень адно крычаць.
Грэчка зжата. Гола ў полі.
Жыта звезена даўно.
Толькі плаваюць на волі
Кучы хмар, як валакно.
Дожджык сее беспрастанку;
Вецер свішча так, як звер.
Колькі лужын каля ганку!
А гразі, гразі цяпер!
Ссохлі травы, ўсё павяла.
Слоць, плюхота, холад, цьма.
Эх, скарэй бы закрывала
Зямлю чорную зіма!